جهش تولید | پنج‌شنبه، ۱۴ اسفند ۱۳۹۹

محرم در مراغه/ گذری بر عزاداری های دیار عاشقان حسینی و محبان خمینی - نمایش محتوای خبر

 

 

محرم در مراغه/ گذری بر عزاداری های دیار عاشقان حسینی و محبان خمینی

مراغه دیار شیفتگان سالار شهیدان است؛ عاشقانی که به تاسی از شهدای کربلا درس آزادگی و ایثار آموختند و با حب امام خمینی (ره) به پیشگامان مردم مراغه در انقلاب اسلامی تبدیل شدند.

محرم در مراغه/ گذری بر عزاداری های دیار عاشقان حسینی و محبان خمینی

تداوم این عشق و دلباختگی را امروز در استقبال از ماه محرم می توان احساس کرد و با گذر از معابر و خیابان های این شهر بر این شعر صحه گذاشت که مراغه حسینیه کشور است، محرم در مراغه محرم تر است.
با فرا رسیدن ماه محرم پارچه های سیاه و عریض همچون طاق هایی مزین به نام شهدای کربلا و سالار شهیدان بر فراز هر معبری در مراغه نصب شده است تا این شهرستان تاریخی و فرهنگی که گاه حسینیه کشور به آن اطلاق می شود، برای عزاداری و پذیرش موجی از گردشگران محرم مهیا شود. 
برخی از عزاداران ماه محرم در این شهرستان با به صدا درآمدن طبل دسته های ' شاه حسین، وای حسین' از چندین شب گذشته به استقبال از محرم الحرام رفته اند تا در مصائب جانسوز اهل بیت عصمت و طهارت اقامه عزا کنند. 
محرم در مراغه به فراخور فرهنگ دیرینه این شهرستان در قالب هیات های مذهبی و حضور در دسته ها و تکایا با شور و شوق خاصی برگزار می شود و هر ساله پذیرای بسیاری از مسافران از اقصی نقاط کشور است.
عزاداران این شهرستان همواره در ماه محرم الحرام به تاسی از امام حسن (ع) که برای شهادت امام علی(ع) سیاه پوش شد، لباس سیاه بر تن کرده و در دهه اول ماه محرم سینه زنان و زنجیرزنان در قالب دسته ها و گروه های مختلف در معابر، مساجد و حسینیه ها عزاداری می کنند. 
مداحان مراغه در این ایام مدح عزای حسینی را با اشعاری از شاعران مرثیه سرای مراغه از میر مراغی /متخلص به اشراق و متوفی 118 هجری قمری/ تا ملاحسین مراغی/متخلص به دخیل/ و میرزا حسین کریمی مراغی / و پدرش/ را خوانده و عزاداران با نوای حزن انگیز، آنان را همراهی می کنند. 
در سال های گذشته بسیاری از عزاداران در این ایام با پای پیاده که بیانگر ارادت آنان به حضرت اباعبدالله (ع) است به عزاداری پرداخته اند تا به ظن خود ذره ای از مصائب این بزرگوار را در دشت کربلا یادآوری کنند. 
پیرغلام 69 ساله مراغی که عشق امام حسین (ع) را به دلدادگی امام خمینی (ره) پیوند زده و امروز عضو شورای اسلامی شهر مراغه است در جواب به این سوال خبرنگار ایرنا که چرا محرم در مراغه محرم تر است، گفت: تنوع عزاداری و الگوبرداری نخستین هیات عزاداری مراغه /حاجی غفار/ از شیوه های عزاداری کربلا شور و حال عجیبی به محرم در مراغه بخشیده است. 
علی عباسی با اشاره به سفر هزاران میهمان به مراغه در دهه اول ماه محرم گفت: محرم در مراغه فقط در تاسوعا و عاشورا شور و حال حسینی ندارد و آئین های این شهر فرهنگی و تاریخی از چند روز مانده به محرم آغاز می شود و تا 12 محرم ادامه می یابد. 
وی افزود: ادبیات عاشورا به واسطه تعداد چشمگیر شاعران مرثیه سرای این شهرستان غنی است و واقعه کربلا به درستی در عزاداری های شهر مراغه شبیه خوانی می شود تا محرم در مراغه محرم تر شود. 
وی گفت: برگزاری آئین های ویژه دهه اول محرم با خروج دسته عزاداری حاجی غفار از محل هیات و عزاداری در مجالس آغاز و در روز سوم محرم با آئین علم بندی به تجمع چند هزار نفری عزاداران در محله های مختلف و از جمله محله های دروازه و چهل پل منجر می شود.
مهدی پولادی، مولف کتاب عزاداری و مراغه در مورد آئین علم بندی مراغه چنین نوشته است: مراسم علم بندی در مراغه در روز سوم ماه محرم در محله های این شهر از ساعت 9 صبح شروع می شود و تا اذان ظهر ادامه می یابد و بعد از خاتمه علم بندی در سایر محله ها، عزاداران جهت شرکت در مراسم علم بندی محله بزرگ دروازه که بزرگترین و قدیمی ترین علم را در مراغه دارد، تجمع می کنند. 
در ادامه این مطلب آمده است: در موقع برپائی علم هزاران راس گوسفند که برای قربانی در پای علم نذر شده است، در محله دروازه قربانی می شود. 
این مولف مدعی است که بیشترین تعداد قربانی در آئین های مذهبی بعد از منا در مکه مکرمه، به روز علم بندی مراغه اختصاص دارد و مردم نذورات خود را به متولیان و بانیان داده و در عوض متولیان نیز پارچه های سبز رنگی به عنوان تبرک به آنان می دهند.
بر اساس نوشته این مولف، قبل از مراسم علم بندی عزاداران زیارت عاشورا و زیارت وارث را قرائت و بعد از آن مراسم ' شاه حسین، وای حسین' را دور علم برگزار می کنند و به نشانه داشتن حوائج پارچه های سیاه و الوان به علم می بندند.
عضو مجلس خبرگان رهبری و امام جمعه مراغه نیز آئین علم بندی مراغه را از شعایری می داند که دلباختگان امام حسین (ع) را به یاد ابوالفضل العباس (ع) می اندازد.
به گفته آیت الله پورمحمدی بنیانگذاران نخستین هیات های حسینی مراغه افرادی معنوی بوده و مردم این شهرستان را با اهل بیت عجین کرده اند. 
وی با اشاره به اینکه عشق به اهل بیت در مراغه مضاعف است، افزود: بیشتر موقوفات مراغه، وقف به اطعام مردم در مکتب امام حسین (ع) است. 
وی به نقش روحانیان برجسته مراغه در بنیه مذهبی مردم این شهرستان اشاره کرد و گفت: آیت الله میرفتاح حسین مراغی، آیت الله میرحبیب مجتهد حائری و حجت الاسلام والمسلمین کمال علوی و دهها عالم مراغه در تاریخ پر فراز و نشیب این شهرستان به تقویت اعتقادات مذهبی مردم پرداخته اند. 
به گزارش ایرنا، در روز سوم ماه محرم ورود اهل بیت به کربلا با ذکر / لما نزلنا کربلا -به کربلا کربلا حل البلا/ شبیه خوانی و آئین علم بندی به عنوان عزاداری های ویژه و سنتی این شهرستان با شور و حال مضاعفی برگزار می شود. 
دسته های عزاداری مراغه در روز چهارم نیز مسجد به مسجد و حسینیه به حسینه به عزاداری می پردازند و بیشتر آنان نامه فاطمه صغرا از مدینه به کربلا با شعار/ اتی الخبر من فاطمه- علی الحسین بکربلا/ را زمزمه می کنند. 
در روز پنجم از ماه محرم طفلان مسلم با شعار/ لعن الله بحارث و علی ابن زیاد - لعن الله خبیثین الی یوم تناد/ اصلی ترین موضوع مرثیه سرایی و شبیه خوانی عزاداران در مراغه است. 
به گفته مداح هیات حاجی غفار مراغه حضرت علی اکبر با شعار /انا ناحیه اخی یا اکبر - انا باکیه اخی یا اکبر/ در روز ششم و حضرت قاسم با شعار /جاسم وقعا- بین القوم/ در روز هفتم محور اصلی عزاداری هاست. 
علی فرجام افزود: مردم و عزاداران مراغه روز هشتم ماه محرم را تاسوعای کوچک می نامند و با شعار /هاویلا للعباس واویلا- واویلا للعباس هاویلا/ به حضرت ابوالفضل (ع) توسل کرده و به یاد فداکاری های حضرت عباس (ع) در گروه های 20 تا 30 نفری، عباس گویان (واعباسا) عزاداری می کنند.
به گزارش ایرنا، آئین شمع پارلاما (شمع گذاری) عصر روز تاسوعا در مراغه برگزار و در این آئین عزاداران حسینی در قالب هیات ها و دسته های حسینی با در دست داشتن شمع، از مسجدی به مسجد دیگر حرکت کرده و برای برآورد شدن حاجت های خود و به یاد آوردن شهدای دشت کربلا شمع ها را در این مساجد روشن می کنند. 
همایش بزرگ هیات های حسینی نیز ظهر تاسوعا برگزار می شود که در این آئین تمامی هیات های حسینی شهر گردهم می آیند و یک پارچه و یک صدا به عزاداری می پردازند و فریاد یا حسین یا ابوالفضل سر می دهند. 
آئین ' الله الله حسینا واینا ' (خدایا، خدایا، حسین کجاست؟) از رسم های منحصر به فرد مراغه با الگوبرداری از عزاداری های کربلاست که در صبحگاه عاشورا برگزار می شود و در آن دسته های سینه زن و عزادار قبل از طلوع آفتاب، دسته دسته در حالی که کفن بر تن یا حوله ای به نشانه احرام بر بدن پوشیده اند، به حسینیه حاج غفار مراغه می روند. 
عزاداران بعد از اقامه نماز صبح عاشورا در حالی که صورت های خود را گل و خاکستر مالیده اند با پای برهنه با زدن بر سر خود در خیابان ها و حسینیه ها عزاداری می کنند. 
مولف کتاب عزاداری و مراغه در مورد مالیدن گل بر سر و صورت در مراغه نیز نوشته است: عزاداران حدود نیم ساعت قبل از حرکت دسته های عزاداری، خاکستر اجاق های سنتی و تربت حضرت سید الشهدا (ع) را با وضو و به صورت نمادین بر سر و صورت می مالند. 
بر اساس این نوشته مرحوم آیت الله العظمی بروجردی، علامه میرزای قمی و مرحوم شیخ دربندی توصیه هایی در مورد مالیدن گل بر سر و صورت دارند و مردم مراغه بر این اساس گل به بدن می مالند. 
در عصر عاشورا، عزاداران و هیات های حسینی به سوی حسینیه حاجی غفار مراغه می روند و در آن جا همراه با مردم، یا حسین گویان به عزاداری می پردازند. 
علاوه بر عزاداری، مردم با پخش نذورات از جمله شربت، شله زرد، آش، شیر، چای و نان در مسیر حرکت هیات های عزاداری و کنار مساجد، تکایا و حسینیه ها از عزاداران حسینی پذیرایی می کنند. 
آئین های مختلف تعزیه خوانی، مدیحه سرایی، شاه حسین وای حسین، ادعیه های ویژه این ماه و سخنرانی روحانیان به منظور تبلیغ اصل قیام عاشورا از صبح تا پاسی از شب در هیات های حسینی این شهرستان به صورت برنامه های جداگانه برگزار می شود. 
نخستین جمعه ماه محرم که به نام مبارک حضرت علی اصغر (ع) طفل شیرخواره امام حسین (ع) نام گذاری شده است، همزمان با سراسر کشور در مراغه نیز برگزار می شود و در این آئین صدها نفر از مادران به همراه نوزادان خردسال و شیرخوار به یاد این شهید خردسال دشت کربلا عزاداری می کنند و برای حضرت علی اصغر(ع) لالایی می خوانند. 
مردم این شهرستان در این ایام با پوشاندن رخت های سفید و سبز به نوزادان و کودکان، آنان را در بارگاه امام حسین (ع) بیمه می کنند. 
مراغه با حدود ‎326 مسجد شهری و روستایی و ‎140 هیات عزاداری حسینی از شهرهای مهم مذهبی کشور محسوب می شود؛ این شهرستان با 250 هزار نفر جمعیت در 127 کیلومتری جنوب غربی تبریز مرکز آذربایجان شرقی واقع است.